Pretraga:

148 godina humanosti

u utorak 6. februara 2024. godine obeležava se148 godina od osnivanja Crvenog krsta Srbije i međunarodnog priznanja u neprekidnom trajanju, kao i 143 godina od osnivanja Crvenog krsta Pančevo.

Ovim povodom smo u Crvenom krstu Pančevo imali prijem novih članova, učili smo o našem pokretu, o osnivanju i važnim datumima koja su obeležile našu organizaciju. Nove članove upoznali samo sa osnovnim principima, znakom i načinom ponašanja na akcijama dok ponosno nose našu uniformu. Slike su galeriji ispod.
A naravno, kakav bi to rođendan bio bez torte!

Kratko podsećanje na istorijat Crvenog krsta Srbije

Srpsko društvo Crvenog krsta osnovano je 6. februara 1876. godine u Beogradu na inicijativu dr Vladana Đorđevića. Prvi predsednik bio je mitropolit Mihajlo Jovanović.

Dr Vladan Đorđević je obrazovan u Beču, Pragu i Berlinu, a nakon kratkotrajne privatne prakse radio je kao šef Hirurškog odeljenja Vojne bolnice u Beogradu. Za vreme Prvog i Drugog srpsko-turskog rata, 1876. i 1877, postavljen je na mesto načelnika saniteta Južnomoravske divizije odnosno Vrhovne komande. Nakon što je napustio lekarsku struku, bio je gradonačelnik Beograda (1884-1885), zatim ministar prosvete i crkvenih poslova, poslanik u Atini (1891-1894) i tadašnjem Carigradu (1894-1897), predsednik Kraljevske vlade i ministar inostranih dela (1897-1890).

Napisao je više stručnih monografija i knjiga, kao i romana, pripovetki i drama. Uključujući publicistički rad, njegova biografija broji preko 260 referenci. Uz to, bio je osnivač nekoliko književnih časopisa, kao i udruženja među kojima su, između ostalih, i Srpsko lekarsko društvo (1872) i Srpsko društvo crvenog krsta (1876). Bio je redovni član Srpskog učenog društva i kasnije, prvi član Akademije filosofskih nauka Srpske kraljevske akademije.

Prvi zadatak novoosnovanog društva bio je zbrinjavanje izbeglica koje su dolazile u tadašnju Srbiju zbog hercegovačkog ustanka. U prvoj godini osnivanja, Srpsko Društvo Crvenog krsta okupilo je oko 2.000 članova i osnovalo 35 pododbora u zemlji.

Iste godine, na inicijativu Srpskog Društva Crvenog krsta, Kneževina Srbija je potpisala  Ženevsku konvenciju, a 11. juna iste godine Srpsko Društvo Crvenog krsta je  postalo član velike porodice društava Crvenog krsta u svetu, dobivši priznanje od Međunarodnog komiteta Crvenog krsta.

Razvoj Društva bio je usmeren ka prikupljanju novčanih i materijalnih sredstava, organizovanju bolnica, obuci dobrovoljnih bolničarki, nabavci sanitetskog materijala, angažovanju lekara, posebno hirurga iz sveta, brizi o izbeglicama i dr.

Bez obzira na teške i uzastopne ratove, veliki broj ranjenika i teškoće kroz koje je prolazio narod na ovim prostorima, humana ideja Crvenog krsta se širila, tako da je 1885. godine Srpsko Društvo Crvenog krsta imalo 105 odbora. U ratu sa Bugarima, Srpsko Društvo Crvenog krsta obavljalo je evakuaciju svojim sanitetskim vozilima i sanitetskim vozom.

Srpsko Društvo Crvenog krsta izdejstvovalo je da Vrhovni komandant, Kralj Milan, dozvoli transport pomoći evropskih društava Crvenog krsta preko Srbije  za stanovništvo  Bugarske, sa kojom je Srbija bila u ratu.

Ovo je jedinstven primer saradnje i poštovanja žrtava rata i Ženevskih konvencija. Umetničko viđenje ovog događaja nalazi se i danas, u vidu umetničke slike, u Muzeju Međunarodnog pokreta Crvenog krsta i Crvenog polumeseca u Ženevi.

Zakonskim odredbama iz 1896. godine Društvo je postalo autonomno, njegovi amblemi su zaštićeni od zloupotreba, dobijene su povlastice na železnici, pravo na besplatno korišćenje telegrama, oslobađanje od carinskih dažbina, kao i od svih taksi od „zemaljskih vlasti“.

U periodu raspada bivše Jugoslavije krajem HH veka, Crveni krst Srbije je nastavio da ostvaruje svoje programske zadatke zbrinjavajući veliki broj izbeglica i raseljenih, distribuirajući pomoć od međunarodnih donatora, uglavnom od Međunarodnog komiteta Crvenog krsta, Međunarodne federacije društava Crvenog krsta i Crvenog polumeseca, nacionalnih društava Crvenog krsta iz  sveta, Visokog Komesarijata za izbeglice Ujedinjenih nacija (UNHCR), od Svetskog programa za hranu (WFP), Humanitarnog biroa Evropske Unije (ECHO) i ostalih donatora.

Kroz mrežu Crvenog krsta Srbije je, od početka devedesetih godina do 2004. godine distribuirano 650.000 tona humanitarne pomoći koja je dolazila od međunarodnih humanitarnih organizacija za potrebe najugroženijih kategorija stanovništva i to izbeglica, interno raseljenih lica sa Kosova i Metohije i stanovnika u stanju socijalne potrebe.

Tih godina je i do 700.000 izbeglica iz bivših jugoslovenskih Republika boravilo u Srbiji, a u jednom periodu (1999. i 2000. godine) od 7.5 miliona stanovnika Republike Srbije, preko milion je bilo korisnika pomoći Crvenog krsta.

Početkom 2004. godine prestali su programi pomoći od međunarodnih donatora, mada su potrebe u zemlji i dalje bile velike.

Krajem 2005. godine Skupština Republike Srbije usvojila je novi Zakon o Crvenom krstu kojim su definisana javna ovlašćenja koje je država poverila Crvenom krstu, programi koji su u skladu sa misijom Crvenog krsta, kao i usluge koje može da pruža Crveni krst.

Tokom 2006. godine Crveni krst Srbije je usvojio novi Statut, koji je usaglašen sa statutom Međunarodnog pokreta Crvenog krsta i Crvenog polumeseca.

Kroz sve godine postojanja, Crveni krst Srbije je delovao poštujući osnovne principe Međunarodnog pokreta Crvenog krsta i Crvenog polumeseca: humanost, nepristrasnost, neutralnost, nezavisnot, dobrovoljnost, jedinstvo i univerzalnost.

U ostvarivanju svojih ciljeva i zadataka i u realizaciji Plana rada za 2023. godinu, Crveni krst Srbije je uspešno sarađivao sa resornim ministarstvima Vlade Republike Srbije, Kancelarijom za Kosovo i Metohiju Vlade Republike Srbije, Komesarijatom za izbeglice i migracije, Vojskom Srbije, Međunarodnim komitetom Crvenog krsta, Međunarodnom Federacijom društava Crvenog krsta i Crvenog polumeseca, velikim brojem nacionalnih društava Crvenog krsta, organizacijama iz sistema Ujedinjenih Nacija, međunarodnim humanitarnim organizacijama, NVO-ima i drugim organizacijama i institucijama sa kojima Crveni krst Srbije tradicionalno sarađuje.